Navegación Xeneral
» Empezo
» Foro
» Buscar
» Enlaces
» Contacto

Calendario
«Xunio 2018»
DoMaXoVe
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Eventos pra hoi
Nun hai eventos pra hoi

Encuesta
¿Qué habería que cambiar en Falaviva?
El diseño da páxina
A regularidá das publicacióis
A diversidá de temas das noticias
El concepto «blog-foro»
Outra cousa
Enseñar resultaos

Normalización#532
corresponsal
Administrador

Fecha 07/11/15 - 07:01:50 PM
http://www.falaviva.net/uploads/cultura.jpg


El Conceyo da Veiga publica a súa Axenda Cultural en galego-asturiano


     Pode parecer qu'algo tan normal nun tía que ser novedá, pro, como todos sabemos, el uso del galego-asturiano por parte dos Conceyos da nosa comarca nas súas publicacióis é mínimo, y a publicación del Axenda Cultural del mes de novembre por parte da Conceyalía de Cultura del consistorio veigueño supón úa importante nova nel campo da normalización lingüística.

    El boletín del Axenda Cultural usa tamen el casteyano pra nomar as distintas actividades y pódese consultar nel perfil oficial da Conceyalía de Cultura en redes sociales.

     Por outro lao, tamen é novedá el uso del galego-asturiano en declaracióis a medios de comunicación como a TPA ou a ORT por parte d'úa autoridá pública como é el conceyal de Cultura veigueño, Abel Pérez.   

     É úa pena que nun cunda el exemplo entre el resto de responsables públicos dos conceyos del Navia-Eo, qu'as súas actividades a favor da dignificación del galego-asturiano son cuasemente inexistentes. Podían fer muito namáis con falar nos medios de comunicación igual que falan fora del micrófono, sin vergonza d'usar a lingua da terra.
0 Comentarios7897 Lecturas

Enseño#531
corresponsal
Administrador

Fecha 06/11/15 - 04:27:48 PM
http://www.falaviva.net/uploads/florias1.jpg


Investigando con Herbas y florías


   Nel último trimestre del curso pasao, os alumnos del primeiro da ESO de Galego-Asturiano y a profe del IES da Veiga tuvemos fendo trabayo de campo. El noso proyecto consistía en trabayar sobre distintas especies de prantas da nosa zona. Valíndonos das propostas del blog Herbas y florías y dándoye un uso pedagóxico –por fin– a os nosos móviles d’ultimísima xeneración, investigamos na flora autóctona. Buscábamos el herba ou flor, retratábamola, perguntábamos por ela na casa y a todos os vecíos (del lugar) que podésemos y tríamos os nomes que yes daba ás diferentes prantas nel noso poblo. A profe tuvo que marcar como dinámica de trabayo úa serie de normas básicas y, con todo, tuvemos algúa dificultá.

   Os pasos que seguimos eran estos: a profe pasábanos úa foto da pranta al teléfono móvil (sin nome, claro), buscábamola unde vivimos y, se nun la houbera ou nun la atopábamos, paralizábamos a encuesta y tirábamos d’outra especie. Era un mínimo de cinco encuestaos por pranta, que tíamos qu’asegurarnos de qu’eran del lugar y de non menos de corenta anos. Sacábamos úa foto da flor ou herba qu’atopábamos ou tríamola á clase.

    Con úa selección de florías fixemos marcapáxinas y un mural. Nel marcapáxinas puxemos el nome da flor, a estación, el ano, os nosos nomes y el nome da profesora. Pra eso tuvemos secando as flores y herbías (en algún caso con resultaos mui decepcionantes). Pro el resultao final foi mui gratificante. Tábamos entusiasmaos col trabayo y discutíamos na clase cos distintos nomes que tuvéramos recoyendo.


http://www.falaviva.net/uploads/florias2.jpg


    Un bon mañucín de nomes de prantas nun se nos han a esqueicer. Os nomes que saliron como cebo pra empezar a investigacion solo foron el empezo d’un gran labor. Como nun queríamos vir cuas maos baleiras, se nun atopábamos a pranta, tríamos outras y pouco a pouco fóisenos indo un pouco todo das maos... El fin del trabayo marcóulo el fin de curso, nin el material nin el noso agayo.

     Os resultados da nosa investigación imos mandalos al blog Herbas y florías pra qu'esa información pase a tar nas listas de nomes populares das prantas estudiadas nél.


[Reportaxe feito polos alumnos de Galego-Asturiano de 2.º da ESO del Instituto da Veiga]
0 Comentarios7544 Lecturas

Dialectoloxía#530
Redacción
Administrador

Fecha 02/11/15 - 02:17:02 PM
http://www.falaviva.net/uploads/atlasonoro.jpg


El Atlas Sonoro del Museo del Poblo d’Asturias incluye agora grabacióis en galego-asturiano


   Botábase en falta poder escuitar búas grabacióis de xente falando en galego-asturiano. Agora xa é posible gracias al Atlas Sonoru de la Llingua Asturiana. Trátase d’un proyecto que botóu a andar nel ano 2003 y que s’editaba por entregas en dvd, ademáis de colgarse na web da Rede de Museos Etnográficos d’Asturias. Hasta agora eran grabacióis d’asturiano y d’esta volta bríndanse mostras orales de galego-asturiano. Por desgracia, por causa da crisis, esta entrega namáis salíu pra consulta on-line y de momento nun se vai editar en volume como as outras anteriores.

   Son 32 fragmentos de grabacióis, feitas as máis d’elas por Jesús Suárez López, dacondo acompañao de Fernando Ornosa, José Luis Díaz Alexos, Abel Pérez ou Ángel Prieto. As mostras recoyen grabacióis que van dende el estremo oeste del territorio, no Chao (San Tiso d’Abres), pasando pola Veiga, Taramunde, Santalla d’Ozcos, Samartín d’Ozcos, Pezós, Grandas, Ibias, Ayande, Eilao, Bual, Castripol, Tapia, El Franco y chegando hasta el outra punta del territorio, en Anlleo (Navia). Trátase de grabacióis dixitales de calidá feitas entre el 2007 y el 2013, anque tamén s’ameceron, pol sou interés lingüístico y etnográfico, outras trés de calidá máis ruía feitas con medios analóxicos na segunda metá da década dos anos noventa por Xosé Miguel Suárez Fernández. Pódese descargar en formato pdf el libreto cos datos das grabacióis y todas as trescripcióis, ademáis de levar úa introducción de Suárez Fernández que comenta as características lingüísticas del material que se brinda nesta entrega.

   Por cuestióis editoriales nun se puido cambiar el título xeneral del Atlas, pro aclárase na introducción que se trata de grabacióis d’úa lingua distinta qu'é úa variedá del galego-portugués y non del asturlionés. Nel mapa interactivo tán xebraos claramente os puntos del asturiano y del galego-asturiano, ademáis de tar estremadas as listas de grabacióis y informantes.
0 Comentarios8022 Lecturas

Cultura#529
corresponsal
Administrador

Fecha 09/10/15 - 04:51:27 PM
Pezós acoye actividades del programa El Parque Histórico Fala


    El actividá del programa El Parque Histórico Fala sigue el sábado 10 d’outubre con motivo da celebración en Pezós da IX Festa del Viño. Ás 13:00 horas, na sala d’usos múltiples del museo etnolóxico de Pezós, Fredo de Carbexe, escritor en galego-asturiano y autor del ensayo Parzamique en Brañavara / Conversación en Brañavara vai ofrecer úa conferencia aberta al público titulada A Bruxa de Brañavara, dentro d’este programa d’actividades amañao pola Oficina Cultural y Lingüística del Parque Histórico del Navia, en colaboración con conceyos del sou territorio y os centros educativos públicos qu’imparten el asignatura de Galego-Asturiano.

    Esta conferencia d’El Parque Histórico Fala por parte de Fredo de Carbexe inxértase na programación da IX Festa del Viño de Pezós, qu’este conceyo organiza anualmente. Na conferencia, Fredo de Carbexe vai falar sobre a persona, a figura y a trascendencia social d’Amparo López, conocida adivía de Brañavara (Bual) que gracias al sou labor nigromante puido convertirse nun mito vivinte tanto na nosa comarca como fora d’ela.

    Tamén, mentres dure a Festa del Viño y hasta el xoves 15 d’outubre, nesta mesma sala vai poder visitarse úa esposición de materiales en galego-asturiano editaos por entidades del sector público asturiano, dentro da mesma programación del actividá El Parque Histórico Fala.
0 Comentarios7845 Lecturas

Normalización#528
corresponsal
Administrador

Fecha 08/10/15 - 06:02:27 PM
http://www.falaviva.net/uploads/sex.jpg


El CMPA publica úa guía didáctica en galego-asturiano sobre el sexting


    El Conseyo da Mocedá del Principao d’Asturias (CMPA) acaba de colgar na súa web úa guía didáctica sobre el sexting pensada pra trabayar ese tema nel segundo ciclo da ESO. El autora é Soraya Calvo González y as ilustracióis son de María Rodríguez Suárez, entrambas y dúas mediadoras del grupo de salú del CMPA. A novedá é qu’a guía, #SextingPositivo, que se pode descargar na web d’este organismo autónomo, publicóuse al tempo tanto en casteyano como en asturiano y en galego-asturiano. Cuntóu pra eso cua colaboración da Dirección Xeneral de Planificación Lingüística y Normalización. É a primeira vez qu’el CMPA publica daqué en versión trilingüe y é úa novedá qu’hai qu’aplaudir.

    Este tipo de materiales didácticos nun é a primeira vez que se publican en galego-asturiano, porque xa nestos dous últimos anos a Conseyeiría de Cultura vén editando guías bilingües (asturiano y galego-asturiano) pra Primaria y Secundaria pola mor da celebración del Día das Ciencias Asturianas, a primeira sobre Bioquímica y a segunda sobre Informática.
0 Comentarios7938 Lecturas

Editorial#527
Redacción
Administrador

Fecha 04/10/15 - 08:10:55 PM
http://www.falaviva.net/uploads/falaxa.jpg


Un nome digno prá nosa lingua


    Nos últimos tempos, dúas personas chamadas a pintar abondo na normalización social da nosa lingua perderon úa oportunidá, ou máis ben rebaxaron el merito dos sous logros, por algo tan sinxelo como nun ter claro el nome del que falamos nel occidente y deixarse levar por un medo y un debate absurdos (si, absurdos; é hora de dicilo) que tían que tar amañaos xa hai tempo.

    Úa d'esas dúas personas foi nadas máis y nada menos qu'a mayor autoridá política nel tema lingüístico en Asturias, que nun é outro qu'el conseyeiro de Cultura Genaro Alonso, qu'inauguróu en Tapia el ano académico, aducindo entre as razóis pra escoyer el occidente d'Asturias qu'a nosa realidá lingüística ben merecía ser reconocida; y, por outro lao, temos al diputao de Podemos pola circunscripción occidental Andrés Ron, que tamén usóu a nosa lingua núa intervención d'un debate na Xunta Xeneral. Vaya por delante el noso reconocemento al esforzo dos dous por faer visible a existencia del galego-asturiano, peró é úa pena que nun aprovetasen tamén y usaran dafeito el sou nome oficial, que pinta qu'había a axudar abondo nese afán normalizador. Nel caso del conseyeiro é verdá que si lo usóu, peró aclaróu que lo que ye chaman na zona é «a nosa fala».

    El conocemento superficial da nosa realidá lingüística qu'ás veces tein nel centro d'Asturias ten el símbolo máis claro nada menos que núa lei asturiana, a d'Uso y Promoción del Bable/Asturiano de 1998. Nela, el reconocemento dos mesmos deretos prá nosa lingua y pral asturiano ta recoyido cuase cua mesma redacción en dúas partes del sou articulao, cada úa proposta por un grupo político diferente. Pra detrás, a nosa lingua chámase nun sito gallego-asturiano y noutro, gallego/asturiano, seguramente porque a ún dos redactores d'ese párrafo parecéuye máis coherente cua denominación de bable/asturiano, sin pensar que neste caso taba usando dúas denominacióis distintas prá mesma língua (ou bable ou asturiano), mentres que nel outro taba dando a opción d'escoyer entre galego ou asturiano. Nunca foi tanta a importancia d'un guión.

    Nel que publicamos en Falaviva usamos, pra referíremonos al galego-asturiano, espresióis como «a nosa lingua», anque tamén temos usao muito «a nosa fala» y ben puidéramos usar «el noso idioma». É evidente que ningún dos nosos lectores, os máis d'elos xente da casa, van necesitar máis aclaracióis sobre el idioma al que nos referimos, peró nun han a ser términos mui validos se por casualidá nos le un estranxeiro sin mayores conocementos lingüísticos.

    Del mesmo xeito, el nome da nosa web, Falaviva, que nacéu xa hai nove anos, un 5 d'octubre del 2006, nun necesita muitas máis esplicacióis, igual qu'el xa conocido lema reivindicativo qu'einda se pode atopar medio borrao en dalgúa parede, «¡Fala xa! ¡Oficialidá!». Y é que na casa de cada ún todos sabemos de quén se fala, y nun fai falta chamar pol nome al bolo ou á nena.   

    Nun é miga raro: é úa realidá común á Península qu’a xente se refira á súa variedá local como «a súa fala» ou, traducido al ámbito casteyano, «su habla». Peró convén nun esqueicer que tamos falando de sustantivos puramente descriptivos. A xente de Valladolid pode dicir que «habla en su habla», peró non que «habla en habla». Y esto é asina porque xa tein un glotónimo pra chamar á súa lingua: castellano.

    Nel noso caso, el término que s’usaba popularmente pra designar el que falamos tía dous niveles de discurso que convivían núa aparente contradicción: el usao de xeito implícito, galego (sobre todo nas zonas máis occidentales unde el parecido col galego de Galicia é máis grande), y el esplícito, que salía condo se falaba ou se perguntaba sobre a realidá lingüística da zona: chapurriao y outras variantes aparecidas.
 
    Condo a últimos dos anos 80 del siglo pasao a xente del occidente empezamos a defender a normalización del que se fala aquí, abríuse un debate eminentemente político, como muitos debates sobre codificación ortográfica, que contaminóu tamén el debate puramente filolóxico. El caso foi que se perfilaron dúas posturas que podemos resumir como a galeguista, que quixo miyor usar el término de galego de Asturias, y a autonomista (outros dirán asturianista), vía esta que cuntóu col apoyo das autoridades asturianas y del máis dos escritores da zona. Esta postura, necesitada d’un término culto equiparable a outros glotónimos vecíos pra chamar á variedá lingüística del estremo occidental asturiano, botóu mao da etiqueta discurrida por Dámaso Alonso aló nos anos corenta del siglo pasao, galego-asturiano. ¿Por qué? Porque era el término usao polos estudiosos da zona qu'investigaran nas décadas posteriores a fala dos sous conceyos y porque usar a secas un glotónimo como galego nun identificaba claramente a súa personalidá y difuminábala pra ese camín autónomo que queríamos piyar, einda máis nun ambiente unde dalgús galeguistas reclamaban as terras irredentas del Navia-Eo y hasta el control del enseño da nosa lingua.

    Peró sempre quedóu xente á que nun ye gustóu el término de galego-asturiano porque dentro d’ese composto taba a palabra maldita, galego, un furao mouro por unde podían entrar as tropas colonizadoras del oeste, por unde se podía sumir a nosa identidá asturiana y hasta quén sabe se agarradeira xurídica pra qu’os galegos mandaran nos destinos da nosa lingua.
 
  Todo este parzamique é pra situar nel sou contesto a moda d’usar fala como glotónimo prá nosa realidá lingüística, úa moda que ten a fecha de nacemento hai us veinticinco anos nel movemento defensor da nosa lingua.

    Sempre que falábamos de galego-asturiano, sabedores d’ese medo de dalgus conocidos y buscando xuntar forzas y nun espantar a naide, amecíamos «chamao popularmente como a nosa fala». Y a cousa foi caltrindo caltrindo hasta que se convertíu nun tópico qu'el nome popular verdá era a nosa fala. Nos ambientes docentes acabóu botándose mao del sustantivo da frase y pasóu a usarse directamente como glotónimo: «clases de fala», «ta en fala», «ta traducido a fala»... Hoi en día, nel centro d’Asturias, qu’é unde se cocen as cousas, cualquera que teña un primo en Grandas ou pase un fin de semana nel camping de Penarronda xa é un esperto na realidá sociolingüística da zona y dícecho convencido. Y tamén muitos políticos que falan d’ougüidas. El caso é que «todo el mundo sabe» qu’eso de galego-asturiano é mui feo y naide lo quer y que «lo que diz a xente d’alí, lo tradicional» é fala.

    Pinta que foron de baldre os máis de veinte anos que pasaron dende a Proposta de Normas Ortograficas del Galego-Asturiano (publicadas nel ano 1993, peró que nun deixaron de ser propostas hasta el ano 2006), os estudios de Damaso Alonso d'hai máis de 70 anos, as publicacióis ou el uso continuao del nome en toda a lexislación asturiana dende hai décadas. A ún nun ye pinta ben eso de galego, a outro nun ye pinta el asturiano y el de máis aló quer inventarye outro nome según cómo asopre el vento.

    Esta web usa dende que nacéu a denominación de galego-asturiano, evitando outras formas como fala, lingua d'Entrambasauguas ou (núa carreira a ver quén discurre algo miyor) eonaviego, término este piyao, nun pinchacarneiro dialéctico mui chocante, a un investigador galeguista. Esta batalla pol nome, alimentada entre nosoutros y, por desgracia, popularizada entre a xente, nun veu máis qu'a restar forzas y romper alianzas nun proceso de normalización necesitao d'unión y de mirar pr'aculú, pra os obxetivos importantes. Y eso é el que queremos faer: centrarnos na normalización social da nosa lingua, y faelo usando el término que recoye a lexislación asturiana sobre a materia. Deixen el debate, falen, escriban, defendan, trabayen pola normalización, y nun s'empeñen en dar carta de naturaleza a ese nome absurdo, fala, que nos rebaxa en consideración (¿el asturiana é lingua y a nosa é fala?) y que nun nos identifica fora.

    Nun teñan medo, pronuncíen con nosoutros, que nun pasa nada: ga-le-go. Y despóis xa vén a segunda parte, que sal sola: asturiano. Guapo, ¿verdá?
5 Comentarios8058 Lecturas

Normalización#526
Redacción
Administrador

Fecha 25/09/15 - 08:19:01 PM
http://www.falaviva.net/uploads/ronxuntaxeneral.jpg


El diputao ayandés Andrés Ron intervén en galego-asturiano nun pleno da Xunta Xeneral


   É a primeira vez qu’el galego-asturiano súa núa intervención nun pleno da Xunta Xeneral. Hai qu’apuntar a fecha, 25 de setembre del 2015, y el nome: Andrés Fernández Vilanova, Andrés Ron, diputao ayandés de Podemos. El diputao participaba nel debate d’úa proposición non de lei de Foro Asturias sobre a valoración da dependencia nos enfermos d’Alzheimer y outras enfermedades mentales. Al subir á tribuna anuncióu qu’a súa intervención iba fela núa lingua que nun era habitual escuitar na Xunta Xeneral, peró qu’esperaba que se fixera algo común al largo da lexislatura. Foi tanta a normalidá qu’hasta el presidente da Xunta, el santiseño Pedro Sanjurjo, chamóuye el atención sobre a largura da súa intervención d’este xeito: «Señoría, váiseye acabando o tempo». A cámara ríuse pola frase de Sanjurjo, pode que por ver a daquén tan refractario á normalización falando d’ese xeito ou pola risa nerviosa que xeneran este tipo de situacióis non avezadas.

    Esperamos qu’esta intervención nun sía flor d’un día y que se convirta en daqué normal, habendo como hai máis diputaos na cámara que poden falar en galego-asturiano. Hai que felicitar polo tanto al diputao de Podemos por ese detalle cua nosa lingua, sendo como é da parte ayandesa de fala asturiana. Trátase d’un detalle que se convirte en histórico, como histórico é cualquer avance de normalidá nus ámbitos tan formales como a institución máxima de goberno d’Asturias.

    El único peró que se pode poñer a Andrés Ron é que podía cuidar máis a calidá lingüística da súa intervención y evitar os galeguismos (sociais, profesionais, hoxe, dúbida, iso, isto), asturianismos (amosóu, de xuru) y hiperasturianismos (alxudicación, alversidá). De seguro que pode atopar quen lo asesore ben porque actitú y búa disposición xa la ten.
2 Comentarios8112 Lecturas

Amostrando 7 Artículos d´un total de 560 [ 1 … 3 4 5 6 7 … 80 ]
« AnteriorSeguinte 7 »
Usuarios
Usuario:
Clave:
Perdín a mía Clave

Últimos 5 temas activos
Fecha 04/06/18 09:57:20 PM
» Oficialidá
Por: Redacción Último post
Fecha 04/05/18 03:59:19 PM
» Música
Por: Redacción Último post
Fecha 03/05/18 09:41:07 PM
» Cultura
Por: Redacción Último post
Fecha 21/04/18 07:41:16 PM
» Deretos lingüísticos
Por: Redacción Último post
Fecha 31/01/17 04:46:42 PM
» Literatura
Por: corresponsal Último post